Czy eksplozja portu w Bejrucie przyniesie prawdziwe zmiany w Libanie?

W Karantinie w Bejrucie, obszarze zniszczonym przez eksplozję w miejskim porcie 4 sierpnia, wolontariusze wkroczyli do pomocy w sprzątaniu ulic.

Pomagają wrażliwym – a teraz bezdomnym – mieszkańcom tego obszaru, gdzie nie ma państwa, stawiając czoła kruchej infrastrukturze spowodowanej przez wybuch, w którym zginęło co najmniej 171 osób, a ponad 6,000 zostało rannych.

To okrutna alegoria życia w Libanie, gdzie systemowo skorumpowany rząd doprowadził swoich obywateli do granic wytrzymałości.

„To najsmutniejsza część” – mówi Euromoney starszy libański bankier. „Ludzie tam już nic nie mają, nie ma państwa, nie ma rządu.

„Dzięki Bogu za młodych ludzi. Przychodzą zamiatać, wywozić śmieci. Dzięki Bogu za społeczeństwo obywatelskie, ponieważ państwo jest całkowicie nieobecne”.

Wolontariusze pomagają w Karantinie. Źródło: Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża

W obliczu kryzysu gospodarczego w Libanie i globalnej pandemii prawie 300,000 XNUMX osób straciło swoje domy. Szpital św. Jerzego, jeden z największych w Bejrucie, został poważnie uszkodzony i zmuszony do zamknięcia.

Według szacunków rządowych koszt odbudowy portu i pobliskich budynków wynosi od 10 do 15 miliardów dolarów, co odpowiada 20% do 30% PKB, według MUFG. Wstępne szacunki banku wskazują, że realny PKB spadnie w tym roku o ponad jedną czwartą na poziomie -27%, przy czym ryzyko przesunęło się w dół.

Pomoc humanitarna

Światowi przywódcy i organizacje międzynarodowe zobowiązały się do udzielenia pomocy humanitarnej w wysokości prawie 300 milionów dolarów, ale jasno dały do ​​zrozumienia, że ​​żadne dalsze środki nie będą dostępne, dopóki nie nastąpi postęp w reformach politycznych i gospodarczych.

Okrutne i niesprawiedliwe jest to, że Liban został dotknięty taką katastrofą w wyniku kryzysu gospodarczego napędzanego długiem, w wyniku którego waluta straciła około 80% swojej wartości. Ale jeśli z tego incydentu można czerpać jakąkolwiek nadzieję, to jest to fakt, że utorował on drogę do reform.

Inercja, głęboko zakorzeniona korupcja i złożona struktura libańskiej klasy politycznej sprawiły, że postęp na tym froncie jest niewielki od czasu utworzenia rządu pod przewodnictwem premiera Hassana Diaba w styczniu.

Rezygnacja Diaba w poniedziałek, gdy gniew opinii publicznej podsycił gwałtowne protesty uliczne, wzbudziła nadzieje na utworzenie nowego technokratycznego rządu, który przeforsuje niezbędne reformy.

Ta decyzja pozostawia kraj w zawieszeniu – bez możliwości negocjacji z wierzycielami, posiadaczami obligacji czy MFW. Jeden z analityków określił umowę MFW jako „martwą w wodzie”.

„Obecny rząd nie mógł przeprowadzić tych reform”, mówi bankier Euromoney. „Potrzebujemy nowego rządu złożonego ze specjalistów. Będzie opór ze strony Hezbollahu [i innych partii], ale presja jest zbyt duża, a koszt całkowitego pogrążenia Libanu w chaosie jest zbyt kosztowny, by mógł go udźwignąć nawet Hezbollah”.

Port w Bejrucie. Źródło: Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża

Hezbollah

Obecność wspieranego przez Iran Hezbollahu w Libanie, który rządy USA i Wielkiej Brytanii uważają za zakazaną organizację terrorystyczną, sparaliżowała system polityczny. Jako organizacja polityczna w Libanie zdobyła głosy w legalnych wyborach i jest częścią rządu. Posiada największą niepaństwową siłę militarną w kraju.

Inni są mniej optymistyczni, jeśli chodzi o wolę stworzenia reformy politycznej potrzebnej do wprowadzenia prawdziwych zmian, nawet jeśli zostanie wprowadzony rząd technokratyczny i przewidują miesiące paraliżu.

„Już teraz widzimy frakcje, maklerów władzy, elity próbujące zawrzeć nowe układy” — mówi Charles Hollis, dyrektor zarządzający Falanx Assynt, firmy konsultingowej ds. ryzyka politycznego i cybernetycznego.

„Na ulicach jest dużo gniewu, ale wydaje się, że głównie społeczności chrześcijańskie, które zostały najbardziej dotknięte wybuchem. Nie jestem pewien, czy zwolennicy Hezbollahu wyszli na ulice, domagając się zmian”.

Nieugiętość to jedyny sposób, w jaki społeczność międzynarodowa może wpłynąć na pozytywne zmiany w Libanie 

Dyplomata Nawaf Salam, sędzia Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości, był wymieniany jako potencjalny następca Diaba, ale nawet jego wybór wpisałby się bezpośrednio w tradycyjną narrację, że premier musi być sunnitą.

„Nawet kandydaci, o których mówimy jako technokraci, wpadają do starych sekciarskich garnków”, mówi Hollis.

W interesie Hezbollahu nie leży zachęcanie do czegokolwiek, co prowadzi do powstania niezależnego rządu, mówi Hollis.

„Ich interesem jest upewnienie się, że nic fundamentalnego się nie zmieni, aby ich kontrola nad częściami gospodarki nie została podważona” – dodaje.

Powrót rządu kierowanego przez Saada Haririego, wspieranego przez Hezbollah, jest możliwy, mówi Hollis.

„Jesteśmy w tym strasznym impasie i trudno jest znaleźć wyjście” – mówi. „Myślę, że będziemy świadkami niestabilności przez co najmniej rok”.

stanowisko MFW

W obliczu tak kosztownej katastrofy humanitarnej niektórzy wzywają MFW do złagodzenia stanowiska i zaprzestania nalegania na reformy przed udzieleniem pomocy. Nie byłoby to właściwe, a twarda postawa to jedyny sposób, w jaki społeczność międzynarodowa może wpłynąć na pozytywne zmiany w Libanie.

Dyrektor zarządzająca Kristalina Georgieva powtórzyła w niedzielę stanowisko MFW, mówiąc: „To jest moment, w którym decydenci krajowi powinni działać zdecydowanie. Jesteśmy gotowi do pomocy”.

MFW wzywa Liban do przywrócenia wypłacalności finansów publicznych, wprowadzenia tymczasowych zabezpieczeń w celu uniknięcia dalszego odpływu kapitału, zreformowania przedsiębiorstw państwowych i zwiększenia wsparcia socjalnego dla najsłabszych obywateli kraju. Tylko wtedy zgodzi się na program.

W marcu libański rząd przedstawił czterofilarowy plan restrukturyzacji, który spowodował straty systemu bankowego w wysokości 83 miliardów dolarów, zlikwidował akcjonariuszy i ratował deponentów, aby przywrócić krajowi dodatni wzrost PKB w 2022 r. Poczyniono jednak niewielkie postępy.